3 ارديبهشت 1398 17/08/1440 2019 Apr 23

 
  صفحه اصلی
  زندگینامه مهتدین (متن)
  راهنمای مهتدین
  حقوق بشر از دیدگاه اسلام
  اسلام و مسيحيت
  اسلام و يهوديت
  اسلام و لائيك
  اسلام و بوداييت
  اسلام و بهائيت
  اسلام و تشيع
  اسلام و تصوف
  پاسخ به مستشرقین
  مقالاتی در دفاع از دین اسلام
  اسلام شناسی
  كليپهاي صوتي
  کليپهاي تصويري
  کـتـابـخـانـه
  ارسـال زندگینامه
  عضویت در خـبرنامه
  در مـورد سایت
  تماس با ما
  ارتبـاط با ما
 
تعداد کليپهاى صوتى: 377

تعداد كليپهاى تصويرى: 9

تعداد کل مقالات: 2192
تـعداد اعضاء سایت : 607
بازدید کـل سایت : 3064164
 

سایت نوار اسلام

سایت جامع فتاوی اهل سنت و جماعت

 

مشاهده مقاله   
 

شماره مقاله :

1765 تعداد مشاهده : 1311 تاریخ اضافه : 2011-07-26

 

حقوق و احترام مسلمان بر مسلمان ديگر


 

بسم الله الرحمن الرحيم

الحمدلله رب العالمین و الصلاة و السلام علی رسول الله و علی آله و اصحابه الی یوم ‏الدین و ‏اما بعد ‏:‏

 

 مسلمان نسبت به حقوق و وظايف، برادر مسلمانش ايمان دارد، خود را پاى بند و ملزم به احترام و اداى حقوق برادر مسلمان مى‏داند. مسلمان بر اين باور است كه اداى احترام و حقوق برادر مسلمان عبادت و نزديكى به خدا است، مسلمان را با خداى سبحان نزديك مى‏كند، زيرا اين حقوق و آداب را خداوند واجب كرده است، بناباين بايد بخاطر دستور خدا آنها را رعايت نمود.

 اين آداب و حقوق بشرح زير هستند:

 1- موقع ملاقات با برادر مسلمان قبل از هر چيز به او سلام كند و بگويد: «السلام عليكم ورحمة اللّه» و باوى مصافحه كند. جواب سلام چنين داده شود. «وعليكم السلام ورحمة اللّه ‏وبركاته» زيرا خداوند مى‏فرمايد:

« وَإِذَا حُيِّيتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْ رُدُّوهَا » (النساء: 86). «هرگاه به شما سلام گفته شد، در جواب آن كلماتى بهتر گفته شود يا بهمان اندازه اكتفا شود».

 رسول اكرم صلی الله علیه وسلم فرمودند: «سوار به پياده و پياده بر كسانى كه نشسته‏اند و آنانى كه تعدادشان كمتر است، به كسانى كه تعدادشان بيشتر است، سلام گويند». و فرمود: «السلام عليكم بگوئيد، به كسانى كه آنان را مى‏شناسيد يا نمى‏شناسيد». (متفق عليه). و فرمود: «هرگاه دو مسلمان با هم مصافحه كنند گناهان صغيره ايشان بخشوده مى‏شود، قبل از اينكه از هم جدا شوند». (متفق عليه). و فرمود: «من بدا بِالْكلَامِ قَبْلَ السَّلامِ فَلاَ تُجِيْبُوهُ حَتَّى يَبْدَأَ بِالسَّلاَمِ» «هركس قبل از سلام گفتن شروع به سخن كند، با وى صحبت نكنيد». (طبرانى و ابونعيم).

 

2- وقتى برادر مسلمانى عطسه مى‏زند «اَلْحَمْدُ لِلَّهِ» مى‏گويد، در جواب عطسه او «يَرْحَمُكَ اللّهُ» خداوند بر تو رحم كند، گفته شود و عطسه كننده، در جواب او بگويد: «يغفر اللّه لى ولك» يا اينكه «يَهْدِيْكُمُ اللّهُ وَيُصْلِحُ بَالَكُمْ» خداوند مرا و تو را مورد مغفرت قرار بدهد يا اينكه خداوند شما را اصلاح كرده، هدايت‏تان كند. زيرا رسول اكرم صلی الله علیه وسلم فرمود: «هرگاه كسى از شما عطسه زند، شنونده برايش، «يَرْحَمُكَ اللَّهُ» گويد، و وقتى شنونده «يَرْحَمُكَ اللَّهُ» گفت، عطسه زننده در جواب او «يَهْدِيْكُمُ اللّهُ وَيُصْلِحُ بَالَكُمْ» گويد. (بخارى). از حضرت ابوهريره رضی الله عنه  روايت است كه رسول اكرم صلی الله علیه وسلم هرگاه عطسه مى‏زد، دست مبارك يا گوشه چادرش را روى دهن قرار مى‏داد و بدينوسيله صدايش را كم مى‏كرد. (متفق علیه).

 

3- وقتى مسلمانى مريض شود، برادر مسلمان ديگر بايد در حق او دعاى صحت نموده و عيادتش كند، زيرا در حديث آمده است: «هر مسلمان بر مسلمان ديگرى پنج حق دارد: 1- جواب دادن سلام، 2- عيادت بيمار، 3- تشيع جنازه، 4- پذيرفتن دعوت، 5- جواب گفتن به عطسه. (متفق عليه). حضرت براءبن عازب رضی الله عنه  مى‏گويد: رسول اكرم صلی الله علیه وسلم ما را به عيادت بيمار، تشييع جنازه، جواب دادن عطسه، برى كردن حالف، (نگذارد كه در سوگندش حانث شود) يارى رساندن به ستمديدگان، پذيرفتن دعوت و پخش كردن و به كثرت گفتن «السلام عليكم» امر مى‏كرد. و فرمودند: «بيماران را عيادت كنيد، گرسنگان را و طعام دهيد و در آزادى اسيران بشتابيد» (بخارى). از حضرت ام‏المؤمنين، عائشه ل روايت است: رسول اكرم صلی الله علیه وسلم براى عيادت اعضاى فاميلش تشريف مى‏برد و دست راستش را روى بيمار مى‏ماليد و مى‏فرمود: « اللَّهُمَّ رَبَّ النَّاسِ أَذْهِبِ الْبَاسَ، اشْفِهِ وَأَنْتَ الشَّافِى، لاَ شِفَاءَ إِلاَّ شِفَاؤُكَ، شِفَاءً لاَ يُغَادِرُ سَقَمًا» (متفق عليه).

«بارالها! اى پروردگار مردم، مشكل را بر طرف كن، شفا و تندرستى بيار، تو شفا دهنده‏اى، جز شفاى توشفائى نيست، شفائى كه تمام بيمارى‏ها را از بين ببرد».

 

 4- اين حق مسلمان بر مسلمان است كه به هنگام وفاتش در نماز جنازه و مراسم تكفين و تدفين او شريك شوند. زيرا رسول اكرم صلی الله علیه وسلم فرمود: هر مسلمان بر مسلمان ديگرى پنج حق دارد.

 1- جواب دادن سلام، 2- عيادت بيمار، 3- تشييع جنازه، 4- پذيرفتن دعوت 5- جواب گفتن به كسى عطسه مى‏زند 5- برى كردن در سوگند، يعنى اينكه مسلمانى سوگند ياد كرد، فلان كار را انجام مى‏دهم، اگر عمل خلاف شرع نباشد، بر ديگر مسلمانان لازم است كه در جهت تبرئه كسى كه سوگند ياد كرده بكوشند تا او حانث نگردد. زيرا در حديثى كه از حضرت براءبن عازب t نقل شده، آمده است. كه رسول اكرم صلی الله علیه وسلم ما را براى ابراء مقسم (برى كردن حالف) امر مى‏كرد.

 6- هرگاه برادر مسلمان از برادر مسلمانش در مورد مسئله‏اى مشوره كند و جوياى خير و صلاح شود، لازم است كه راه خير و صلاح به او گفته شود و ديدگاه‏هاى مفيد برايش ارائه گردد، يعنى آنچه را شخص مورد مشوره براى خود مفيد مى‏داند، همان را به كسى كه جوياى مشوره است، ارائه دهد. زيرا رسول اكرم صلی الله علیه وسلم فرمود: هرگاه برادر مسلمان از شما جوياى خير و مشورت شود، آنچه را كه خير و صلاح مى‏دانيد، باو ارائه دهيد. و در حديثى ديگر آمده است: كه «دين‏ يعنى خيرخواهى از ايشان سوال شد، خير خواهى براى چه كسانى؟ فرمود: براى خداوند، براى كتاب او و رسولش، و براى ائمه مسلمانان و توده مردم» (بخارى).

7- هر آنچه را كه مسلمان براى خود مى‏پسندد، براى مسلمان ديگر نيز بپسندد و هر آنچه را كه براى خود دوست ندارد، براى مسلمان ديگر نيز دوست نداشته باشد.

 

(هر بد كه بخود نمى‏پسندى، با كسى مكن اى برادر من (سعدى) مترجم) زيرا رسول اكرم صلی الله علیه وسلم فرمود: «لَا يُؤْمِنُ أَحَدُكُمْ حَتَّى يُحِبَّ لِأَخِيهِ مَا يُحِبُّ لِنَفْسِهِ وَيَكْرَهُ لَهُ مَا يَكْرَهُ لِنَفْسِهِ» «مؤمن بودن بطور كامل و بمعنى واقعى كلمه منوط به اين‏ است كه براى ديگران پسند كنيد آنچه را كه براى خودتان مى‏پسنديد، و دوست نداشته باشيد براى ديگران آنچه را كه براى خودتان دوست نمى‏پسنديد». (متفق عليه). در حديثى ديگر آمده است: مسلمانان در محبت و دوستى، عطوفت و مهربانى، با همديگر مانند جسد واحد هستند، هرگاه يك عضو از بدن دچار ناراحتى شود، ساير اعضاء آن احساس ناراحتى نموده دچار تب مى‏شوند. و فرمود:

مؤمن براى‏ (بنى آدم اعضاى يك پيكرند

كه در آفرينش زيك گوهرند

 چو عضوى بدرد آوردروزگار

دگر عضوها را نماند قرار

 تو كز محنت ديگران بى‏غمى

نشايد كه نامت نهند آدمى‏)

مؤمن بمنزله ساختمان است كه هر بخش آن موجب تقويت بخش ديگر آن است.

 

 8- بر مسلمان واجب است كه مسلمان ديگر را در موقع نياز و ضرورت كمك كند و او را بى‏يار و مددگار نگذارد. زيرا در حديث آمده است: «برادرت را يارى كن خواه ستمكار باشد يا ستمديده» از رسول اكرم صلی الله علیه وسلم چگونگى كمك به ستمكار سوال شد فرمود: دست او را بگير و از ادامه ظلم و ستم اورا منع كن. (متفق عليه). و فرمود: «هر مسلمان كه مسلمان ديگر را كه حرمت و آبرويش در خطر باشد، كمك كند، خداوند در مواردى كه او نياز به كمك داشته باشد، او را كمك ويارى مى‏كند». (احمد). و فرمود: «هر كس از حيثيت و آبروى مسلمان دفاع كند، خداوند روز قيامت آتش دوزخ را از وى دور خواهد كرد». (احمد).

 

 9- مسلمان نبايد مسلمان ديگرى را اذيت و آزار برساند از تعرض به مال و حيثيت و آبروى مسلمان جدا خوددارى شود، زيرا در حديث آمده است: «كُلُّ الْمُسْلِمِ عَلى الْمُسلِمِ حَرامٌ، دَمُهُ وَمَالُهُ وَعِرْضُهُ» «همه چيز مسلمان بر مسلمان ديگر حرام و محترم است، خونش، مالش و حيثيت و آبرويش». (مسلم). مسلمان بر مسلمان ديگر حرام است. و فرمود: براى هيچ مسلمانى جايز نيست كه مسلمان ديگرى را دچار رعب و وحشت كند. براى مسلمان جايز نيست كه با نگاه قهرآميز كه‏ موجب اذيت و آزار است، بسوى مسلمانى ديگر نگاه كند» (احمد، ابوداود). و فرمود: «إنَّ اللّهَ يَكْرَهُ‏ أَذَى الْمُؤْمِن» (احمد). «خداوند اذيت و آزار مؤمنان را نمى‏پسندد». و فرمود: مسلمان بمعنى واقعى كلمه كسى است كه ساير مسلمانان از دست و زبان او در امان باشند. (متفق عليه). و فرمود: مؤمن واقعى كسيست كه ساير مؤمنان درباره مال و جان‏هاى‏شان او را امين بدانند. (احمد، ترمذى و حاكم).

 

10- انسان مسلمان در برابر مسلمان بايد فروتن باشد، و فخر فروشى نكند، جايز نيست كه يك مسلمان، مسلمان ديگرى را از جاى مباحش كه از پيش آنجا نشسته و اشغالش كرده است، بلند كند و خود در آنجا بنشيند. زيرا خداوند مى‏فرمايد:

« وَلَا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَلَا تَمْشِ فِي الْأَرْضِ مَرَحًا إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍ» (لقمان: 18). «چهره‏ات را براى مردم عبوس نكن، روى زمين با فخر و غرور راه‏ نرو، خداوند هيچ متكبر و فخر فروش را دوست ندارد».

 و رسول اكرم صلی الله علیه وسلم فرمود: خداوند به من امر كرده كه فروتنى كنيد طورى نباشد كه بعضى از شما در برابر بعضى ديگر فخر و مباهات كند. و فرمود: «هر كس بمنظور اطاعت از حكم خداوند فروتنى كند، خداوند او را معزز و محترم خواهد كرد». ((ابو داود و ابن ماجه).

رسول اكرم صلی الله علیه وسلم كه سرور و سالار پيامبران بود در برابر تمام مسلمانان فروتنى نشان مى‏داد و هرگز از راه رفتن و مجالست با فقراء، مساكين و بيوه‏ها دورى نمى‏جست و همواره در صدد برآوردن نيازهاى آنان بود و چنين دعا مى‏كرد: «پروردگارا! مرا مسكين زنده نگاه دار و در حالت مسكينى مرا از دنيا ببر و روز قيامت مرا با مساكين محشور بفرما» (ابن ماجه و حاكم).

و فرمود: «هيچ كس ديگرى را از جائى كه نشسته است بلند نكنيد. البته براى كسى كه تازه وارد مجلس مى‏شود. جا باز كنيد».

 

 11- براى هيچ مسلمانى شرعا جايز نيست كه با برادر مسلمان بيش از سه روز قطع رابطه كند. زيرا رسول اكرم صلی الله علیه وسلم فرمود: جايز نيست براى مسلمان اينكه بيش از سه روز با برادر مسلمانش قطع رابطه كند، بطورى كه موقع ملاقات، از يكديگر روى گردانند. و از ميان دو تن كه با هم قهر هستند، كسى بهتر است كه شروع به سلام كند و قطع رابطه خاتمه دهد. و فرمود: اى بندگان خدا! برادروار زندگى كنيد. (متفق عليه).

  12- از مسلمان غيبت و بدگوئى نشود و هيچ مسلمان، مسلمان ديگرى را تحقير نكند، مورد استهزاء قرار ندهد، عيب‏جوئى نكند، با نام و القاب بد كسى را ياد نكند و سخن چينى نكند. زيرا خداوند مى‏فرمايد:

« يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيرًا مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ وَلَا تَجَسَّسُوا وَلَا يَغْتَبْ بَعْضُكُمْ بَعْضًا أَيُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَنْ يَأْكُلَ لَحْمَ أَخِيهِ مَيْتًا فَكَرِهْتُمُوهُ »  (حجرات: 12).

 «اى مؤمنان، از بسيارى بدگمانى‏ها بپرهيزيد. همانا بعضى گمان‏ها، گناه‏اند، از تجسس و غيبت و بدگوئى نكنيد، آيا مى‏پسنديد كه گوشت برادر مرده خود را بخوريد، كه چنين چيزى را نمى‏پسنديد».

و مى‏فرمايد: « يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا لَا يَسْخَرْ قَومٌ مِنْ قَوْمٍ عَسَى أَنْ يَكُونُوا خَيْرًا مِنْهُمْ وَلَا نِسَاءٌ مِنْ نِسَاءٍ عَسَى أَنْ يَكُنَّ خَيْرًا مِنْهُنَّ وَلَا تَلْمِزُوا أَنْفُسَكُمْ وَلَا تَنَابَزُوا بِالْأَلْقَابِ بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْإِيمَانِ وَمَنْ لَمْ يَتُبْ فَأُولَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ »(حجرات: 11).

 «اى مؤمنان هيچ قومى، قوم‏ ديگرى را مورد استهزاء و مسخره قرار ندهد. ممكن است آنان بهتر باشند، زنان نيز زنان ديگر را استهزاء نكنند. چه بسا زنان مورد مسخره از مسخره كنندگان بهتر باشند، يكديگر را تحقير نكنيد و با القاب ناشايست يكديگر را ياد نكنيد، چسپاندن نام‏هاى نامطلوب و برچسب‏ها با شأن مسلمانى شما هماهنگى ندارد. هر كس بعد از اين گناهان توبه نكند، آنان از ستمكاران‏اند».

 و رسول اكرم صلی الله علیه وسلم مى‏فرمايد: «آيا مى‏دانيد، غيبت چيست؟ ياران جواب دادند: خدا و رسولش بهتر مى‏دانند فرمود: غيبت اين است كه برادرت را در غياب او چنان ياد كنى كه او نپسندد سوال شد، اگر آنچه كه مى‏گوئيم واقعيت باشد، فرمود: غيبت همين است كه صفات و نقص و عيب واقعى او را عنوان كنى، اگر عيوبى را كه واقعيت ندارد، مطرح كنى، بهتان زده‏اى»، (مسلم). و در جريان حجة الوداع فرمود: «همانا خونها، اموال و آبروى‏تان بسيار محترم هستند، حرمت آنها را پاسدارى كنيد». (مسلم). و فرمود: «براى بد بودن مسلمان كافى است اينكه برادر مسلمانش را تحقير كند». (متفق علیه). و فرمود: «كسى كه سخن‏چين است، هرگز به بهشت راه نخواهد يافت».

 

 13- هيچ مسلمانى مجاز نيست كه به ناحق از مسلمانى ديگر بدگوئى كند. خواه مرده باشد يا زنده. زيرا رسول اكرم صلی الله علیه وسلم فرمود: بدگوئى و دشنام دادن مسلمان، فسق يعنى موجب خروج از حد و مرز قانون خدا است و كشتن مسلمانان به ناحق موجب كفر است. و فرمود: هر كس مسلمانى را متهم به كفر يا فسق كند، اين كفر و فسق، به خود او بر مى‏گردد. (متفق عليه). و فرمود: دو نفر كه همديگر را دشنام مى‏دهند، گناه و وبال آن بر كسى است كه آغازگر دشنام بوده است. و فرمود: گذشتگان و مردگان‏ را بد و بيراه نگوئيد، آنان به پاداش اعمال‏شان رسيده‏اند. (بخارى). و فرمود: «دشنام دادن‏ و ناسزا گفتن والدين از گناهان كبيره است. سوال شد انسان چگونه والدينش را ناسزا مى‏گويد؟ فرمود: اگر شما پدر و مادر كسى را ناسزا مى‏گوئيد آنگاه او پدر و مادر شما را ناسزامى گويد پس شما باعث شديد كه به پدر و مادرتان ناسزا گفته شد. (متفق عليه).

 

14- مسلمان مجاز نيست كه نسبت به مسلمان ديگر، در دل حسد، بغض، و بدگمانى داشته و از او تجسس كند. زيرا خداوند مى‏فرمايد: « يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيرًا مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ وَلَا تَجَسَّسُوا وَلَا يَغْتَبْ بَعْضُكُمْ بَعْضًا » (حجرات: 12).

و مى‏فرمايد: « لَوْلَا إِذْ سَمِعْتُمُوهُ ظَنَّ الْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بِأَنْفُسِهِمْ خَيْرًا »  (نور: 12). «موقعى كه‏ خبر افك (تهمت به عايشه) را شنيديد، چرا در حق همديگر حسن ظن پيدا نكرديد و از آن بهره نبرديد».

 و رسول اكرم صلی الله علیه وسلم مى‏فرمايد: با همديگر حسد، رنجش و بغض نكنيد و از همديگر روگردان نباشيد و معاملات يكديگر مداخله نكنيد، اى بندگان اللّه! برادروار زندگى كنيد. (مسلم). و مى‏فرمايد: از گمان بد بر حذر باشيد زيرا كه ظن و گمان از بى پايه‏ترين سخنان است. (بخاری).

 

15- مسلمان مجاز نيست كه درباره مسلمانى ديگر نيرنگ و فريبكارى كند و در صدد گول زدن او باشد، زيرا خداوند مى‏فرمايد:

« وَالَّذِينَ يُؤْذُونَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ بِغَيْرِ مَا اكْتَسَبُوا فَقَدِ احْتَمَلُوا بُهْتَانًا وَإِثْمًا مُبِينًا » (الأحزاب: 58).

 «آنانى كه بى جهت مردان و زنان با ايمان را مورد اذيت و آزار قرار مى‏دهند، مطمئنا مرتكب بهتان و گناه بزرگى شده‏اند»،

 و مى‏فرمايد: « وَمَنْ يَكْسِبْ خَطِيئَةً أَوْ إِثْمًا ثُمَّ يَرْمِ بِهِ بَرِيئًا فَقَدِ احْتَمَلَ بُهْتَانًا وَإِثْمًا مُبِينًا »(النساء: 112).

«هر كس گناه و خطائى را مرتكب شود و آنرا برگردن ديگرى بيندازد، مطمنا او مرتكب خطا و گناه آشكارى شده است».

 رسول اكرم صلی الله علیه وسلم مى‏فرمايد: «هر كس عليه مسلمانى اسلحه بكشد و هر كس در پى فريب و خدعه مسلمانان باشد، از گروه ما مسلمانان نيست». (مسلم).

و مى‏فرمايد: «با هر كس كه داد و ستد كردى بگو كه: خيانت روا نيست» (متفق علیه). و مى‏فرمايد: «هر كس عهده‏دار امور ملتى شود و در حالى بميرد كه ملتش را فريب مى‏دهد، خداوند بهشت را برايش حرام كرده است». (متفق علیه). و مى‏فرمايد: «هر كس همسر يا مستخدم كسى را فاسد كند و فريب دهد، از گروه ماه مسلمانان نيست».

 

 16- انسان مسلمان مجاز نيست كه با مسلمان ديگر فريبكارى كند، يا او را تكذيب نمايد و يا در پرداخت قرض‏هايش تاخير كند. زيرا خداوند مى‏فرمايد:

« يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ» (مائده: 1). «اى مؤمنان نسبت به معاملات و عهد و پيمان خودپاى بند باشيد»،

 و مى‏فرمايد: « وَالْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذَا عَاهَدُوا» (البقرة: 177). «بندگان خوب كسانى هستند كه نسبت به عهد و پيمان‏هاى خود تعهد دارند و وفاء به عهد مى‏كنند»،

 

 و مى‏فرمايد: « وَأَوْفُوا بِالْعَهْدِ إِنَّ الْعَهْدَ كَانَ مَسْئُولًا» (الإسراء: 34). «به عهدهاى‏تان وفا كنيد، چون درباره آنها از شما سوال خواهد شد».

 

 و رسول اكرم صلی الله علیه وسلم مى‏فرمايد: «چهار خصلت هستند، هر كس يكى از اين خصلت‏ها را داشته باشد، يك خصلت از نفاق را دارد، مادام كه آن را ترك نداده باشد. آن چهار خصلت بشرح زير هستند: 1- خيانت در امانت 2- دروغ در گفتار 3- خلف وعده 4- اينكه در خصومت متوسل به بدزبانى و دشنام شود». (متفق عليه).

رسول اكرم صلی الله علیه وسلم فرمود: «خداوند مى‏فرمايد: سه گروه هستند كه روز قيامت، دشمن آنان خواهم بود. 1- شخصى كه با من عهد كرده و پيمان شكنى كند، يعنى به عهدش وفا نكند 2- شخصى كه انسان آزاده‏اى را فروخته و از قيمتش استفاده كند 3- شخصى كه از كارگر كار گرفته و مزدش را نپرداخته است». (بخاري).

رسول اكرم صلی الله علیه وسلم مى‏فرمايد: «تاخير كردن در پرداخت بدهى‏ها از كسى كه توان پرداخت را دارد، ستم است، و اگر طلب شما موكول به شخصى گرديد كه توان پرداخت را دارد، شما طلب‏تان را با حسن خلق از وى مطالبه كنيد و بخواهيد». (متفق عليه).

 

17- هر مسلمان موظف است كه اخلاق و رفتارش با ديگران نيك باشد، و از هر گونه آزار رسانى به مسلمان ديگر جدا خود دارى كند، با چهره‏اى گشاده و خندان همديگر را ملاقات كنند، نيكى و احسان را از همديگر بپذيرند و ا زخطاها و بدى‏ها در گذر كنند و از آنچه كه در توان يك مسلمان نيست، از او خواسته نشود، مثلا علم از جاهل و نطق و سخنورى از كسى كه قادر به تكلم نيست، خواسته نشود، زيرا خداوند مى‏فرمايد:

« خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَأَعْرِضْ عَنِ الْجَاهِلِينَ» (الأعراف: 199). «عفو را پيشه كن، امر به معروف كن و از جاهلان روگردان باش».

 و رسول اكرم صلی الله علیه وسلم مى‏فرمايد: «اتَّقِ اللَّهَ حَيْثُمَا كُنْتَ وَأَتْبِعِ السَّيِّئَةَ الْحَسَنَةَ تَمْحُهَا وَخَالِقِ النَّاسَ بِخُلُقٍ حَسَنٍ» «هر جا كه هستى از نافرمانى خدا بپرهيز، بعد از ارتكاب خطا و بدى، نيكى انجام بده، زيرا نيكى آثار بدى را مى‏زدايد و با اخلاق خوب با مردم رفتار كن». (حاكم و ترمذى).

 18- هر انسان مسلمان بايد به بزرگتر از خود احترام بگذارد و بر كوچكتر از خود شفقت و مهربانى داشته باشد. زيرا رسول اكرم صلی الله علیه وسلم مى‏فرمايد: «هر كس به بزرگتران احترام نگذارد و به كوچكتران رحم نكند، از مانيست». (ابوداوود و حاكم).

 و فرمود: احترام‏ نسبت به مسلمانى كه محاسن خود را سفيد كرده است، در واقع مترادف با اكرام و اجلال خداوند است و در سيره آنحضرت صلی الله علیه وسلم آمده است: نوزادان به خدمت حضرت آورده مى‏شدند تا حضرت آنان را اسم گذاشته و براى آنان دعاى خير و بركت كند، آن حضرت نوزادان را كه به خدمت او آورده مى‏شدند، روى زانوى خود قرار مى‏داد، و آنان را در بغل مى‏گرفت، بسا اوقات نوزادان روى لباسهاى آن حضرت ادرار مى‏كردند، و روايت شده است، هرگاه آنحضرت صلی الله علیه وسلم از مسافرت وارد مدينه مى‏شد، كودكان در جلوى آنحضرت صلی الله علیه وسلم مى‏آمدند، آن حضرت توقف مى‏كرد و دستور مى‏داد كه كودكان نزديك او آورده شوند، آنان را بر مى‏داشت و در بغل مى‏گرفت و سپس پشت سر خود بر مركب مى‏نشاند و به ياران خود امر مى‏كرد تا كودكان را بر دوش بگيرند، همه اين رفتارها نشانگر شفقت و مهربانى آنحضرت صلی الله علیه وسلم نسبت به كودكان بود.

 

 19- هر مسلمان موظف است كه از جانب خود نسبت به ساير مسلمانان عدل و انصاف را رعايت كند و با آنان چنان رفتار كند كه دوست دارد با وى رفتار شود، زيرا رسول اكرم صلی الله علیه وسلم فرمود: ايمان انسان به كمال نمى‏رسد مادام كه اين سه خصلت در او ديده نشود: 1- انفاق و دورى از بخل، 2- انصاف از جانب خود در حق ديگران 3- افشا كردن سلام. و مى‏فرمايد: هر كس دوست دارد كه از دوزخ دور نجات‏ يافته و وارد بهشت شود، بايد در حالى از دنيا برود كه اين كلمه بر زبان او است، «أشهد أن لا إله إلا اللّه ‏وأن محمدا عبده ورسوله» و با مردم چنان رفتار كند كه دوست دارد، با وى رفتار شود. (بخارى). الحرايطى و زين عراقى آن را معتل قرار نداده است.

 

 20- انسان مسلمان بايد از لغزش‏هاى مسلمان ديگر صرف نظر كند و عيوب او را پنهان نمايد و در صدد كشف اسرار وى بر نيايد، زيرا خداوند مى‏فرمايد:

« فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاصْفَحْ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ» (المائدة: 13). «عفو كن و از آنان در گذر بفرما، همانا خداوند نيكوكاران را مى‏پسندد»،

 و مى‏فرمايد: « فَمَنْ عُفِيَ لَهُ مِنْ أَخِيهِ شَيْءٌ فَاتِّبَاعٌ بِالْمَعْرُوفِ وَأَدَاءٌ إِلَيْهِ بِإِحْسَانٍ» (البقرة: 178).

 «هر كس از جانب برادر مسلمانش مورد عفو قرار گرفت، او بايد به خوبى حقش را دنبال كند وبدهكار نيز با حسن و خوبى، حق صاحب حق را بپردازد»،

و مى‏فرمايد: « فَمَنْ عَفَا وَأَصْلَحَ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ » (شوري: 40). «هر كس‏ درگذرد و آشتى كند، پاداش او برعهده خداوند است».

و مى‏فرمايد:« وَلْيَعْفُوا وَلْيَصْفَحُوا أَلَا تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ » (نور: 22).

 «عفو و درگذر كنيد، آيا دوست نداريد كه‏ خداوند از گناهان شما بگذرد»

و رسول اكرم صلی الله علیه وسلم مى‏فرمايد: «عفو و گذشت مطمئنا موجب ازدياد كرامت و عزت است، و فرمود: هر كس عيب و گناهان بنده را كتمان كند، خداوند روز قيامت گناهان او را پنهان خواهد كرد، و فرمود: اى كسانى كه زبان شما كلمه را گفته است ولى ايمان در دلهاى‏تان داخل نشده است، از مسلمانان غيبت و بدگوئى نكنيد و در صدد كشف عيوب پنهان آنان نباشيد، زيرا هر كس در صدد كشف عيوب برادر مسلمانش برآيد، خداوند عيوب او را برملا و او را رسوا مى‏كند و لو اينكه او در داخل خانه‏اش باشد. و فرمود: هر كس به سخنان قومى گوش فرا دهد و آنها را استماع كند كه آنان مايل به چنين چيزى نباشند، روز قيامت در گوش او سرب مذاب ريخته مى‏شود. (ترمذى).

 

 21- بر مسلمان واجب است كه برادر مسلمانش را در صورت نياز مساعدت كند و در تامين نيازها و رفع مشكلات او در حد توان سعى و تلاش كند. زيرا خداوند مى‏فرمايد:

« وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَى» (المائدة: 2). «در كارهاى خير و پرهيزگارى همديگر را مساعدت كنيد».

و مى‏فرمايد: « مَنْ يَشْفَعْ شَفَاعَةً حَسَنَةً يَكُنْ لَهُ نَصِيبٌ مِنْهَا » (النساء: 85). «هر كس‏ در جهت خير شفاعت و سفارشى كند، در آن كار خير نصيب و حصه‏اى دارد».

 

 و رسول اكرم صلی الله علیه وسلم فرمود: «هر كس غم و اندوه مسلمانى را در دنيا بر طرف سازد، خداوند، غم و اندوه او را در روز قيامت بر طرف خواهد كرد، هر كس مسلمانى را خوشحال كند، خداوند در دنيا و آخرت او را خوشحال خواهد كرد. خداوند در پى مساعدت بنده‏اش هست مادام كه بنده در صدد مساعدت برادر مسلمانش باشد». (مسلم). و مى‏فرمايد: «شفاعت كنيد بهره خواهيد برد». (متفق عليه).

 

22- هرگاه مسلمانى بنام خدا نزد مسلمانى ديگر پناهنده شود، بايد باو پناه داده شود، نام خدا را واسطه كرد و چيزى سوال نمود، به او داده شود. اگر مسلمانى در حق برادر مسلمانش احسان كند، جبران كرده شود و براى او در عوض احسانش دعاى خير كرده شود. زيرا در حديث آمده است: «هر كس بواسطه نام خدا از شما پناه طلب كند، پناهش دهيد، هر كس بواسطه نام خداوند از شما چيزى بخواهد، باو جواب رد ندهيد، هر كس شما را دعوت كند، بپذيريد، هر كس در حق شما معروفى را انجام دهد جبرانش كنيد، اگر چيزى نداشتيد كه احسان او را جبران كنيد، در حق او دعاى خير كنيد تا شما اطمينان پيدا كنيد كه احسان او را جبران كرده‏ايد. (احمد، ابوداوود، نسائى و حاكم).

 

وصلی الله وسلم علی نبینا محمد وعلی آله وصحبه أجمعین.‏

وآخر دعوانا أن الحمدلله رب العالیمن.‏



مهتدین

Mohtadeen.Com

 

بازگشت به ابتدا

بازگشت به نتایج قبل

ارسال به دوستان

چاپ  
     

اخبار جهان اسلام

سايت عصر اسلام

 

 

سايت اسلام تيوب

سایت دائرة المعارف شبکه اسلامی

 

رسول خدا صلی الله علیه و سلم  فرموده است: 
(لقد کان فیمن کان قبلکم من الأمم المحدثون؛ فان یک فی امتی احد فانه عمر)
«
در میان امتهای گذشته، افرادی وجود داشتند که به آن‌ها الهام می‌شد و اگر در امت من، چنین کسی وجود می داشت، قطعاً عمر بود».
بخاری ش (3689)؛ مسلم، ش (2398)

 

شما از كجا با اين سايت آشنا شديد؟


1- لينك از سايتهاى ديگر
2- توسط دوستان
3- جستجو در انترنت

 

 

----------------------------------------------------------------------------------------------------

کلیه حقوق سایت متعلق به سایت مهتدین می باشد.

All Rights Reserved For Mohtadeen.com © 2009-2010